Św. Józef Kalasanty

Fakty są jednak nieubłagane: św. Józef Kalasanty, hiszpański szlachcic z przełomu XVI i XVII wieku, który wybrał drogę kapłaństwa, to także twórca szkoły powszechnej we współczesnym tego słowa rozumieniu - szkoły dostępnej dla wszystkich, szkoły bezpłatnej, przynoszącej szeroką, przekrojową, wszechstronną wiedzę. Oczywiście nie uczynił tego sam jeden, niczym pozytywistyczny siłacz-nauczyciel. Gdy zorientował się, że dobre chęci w nauczaniu dzieci i młodzieży z najuboższych regionów Rzymu na nic się nie zdają, założył zakon religijny ze specyficznym zadaniem, celem, wprost definiowanym jako charyzmat edukacji. I to edukacji najuboższych, którzy - w zgodnej opinii hierarchicznego społeczeństwa - powinni unikać wiedzy, która tylko przeszkadza w wypełnianiu obowiązków wynikających ze służby. Tak oto za sprawą św. Józefa Kalasantego w dziejach Kościoła i szkolnictwa pojawili się popularni pijarzy, a w miastach na całym świecie rozbrzmiały całkowicie za darmo szkolne dzwonki.