Nobel z chemii za "wykorzystanie sił ewolucji"

dodane 03.10.2018 12:20

PAP |

Frances H. Arnold, George P. Smith i Gregory P. Winter są tegorocznymi laureatami Nagrody Nobla w dziedzinie chemii - ogłosił w środę w Sztokholmie Komitet Noblowski. Doceniono ich za "wykorzystanie sił ewolucji".

Nobel z chemii za "wykorzystanie sił ewolucji"   PAP/EPA/Jonas Ekstromer

Frances H. Arnold (USA) otrzyma połowę kwoty 9 mln koron szwedzkich (ok. 871 tys. euro). Drugą połową podzielą się George P. Smith (USA) i Sir Gregory P. Winter (W. Brytania).

Komitet Noblowski podkreślił, że laureaci "inspirowali się mechanizmami ewolucji i wykorzystali te zasady - mutacje genetyczne i naturalną selekcję - do zaprojektowania białek, które pomagają rozwiązać trapiące ludzkość problemy natury chemicznej".

Tegoroczni nobliści z rozwinęli metody, pozwalające uzyskiwać m.in. biopaliwa, bardziej przyjazne środowisku tworzywa i nowe leki, pomocne w terapii chorób nowotworowych i autoimmunologicznych.

Frances H. Arnold jest pionierką metody określanej jako ukierunkowana ewolucja białek, która wykorzystuje mechanizm ewolucji określany jako selekcja naturalna. Dzięki jej badaniom możliwe stało się uzyskiwanie białek o pożądanych cechach. W laboratorium Arnold zaczęto uzyskiwać tą metodą enzymy, które mogą katalizować procesy chemiczne nie zachodzące w naturze i prowadzące do powstania zupełnie nowych materiałów, m.in. biopaliw i bardziej przyjaznych środowisku tworzyw sztucznych. Ta metoda okazała się przydatna również w produkcji nowych leków.

George P. Smith i sir Gregory P. Winter wykorzystali metodę genetycznego modyfikowania bakteriofagów, tj. wirusów atakujących bakterie, do badania interakcji pomiędzy białkami. Pozwoliło to m.in. uzyskiwać przeciwciała, które są zdolne neutralizować toksyny, zwalczać choroby autoimmunologiczne oraz nowotwory złośliwe. Znanym lekiem, który został opracowany z wykorzystaniem tej metody, jest przeciwciało anty-TNF-alfa (o nazwie adalimumab), stosowane w terapii takich chorób autoimmunologicznych, jak reumatoidalne zapalenie stawów, łuszczyca czy nieswoiste zapalenia jelit (np. choroba Leśniowskiego-Crohna).

 

«« | « | 1 | » | »»

TAGI| KRÓTKA, CHEMIA, LAUREACI, NAUKA, NOBEL, ODZNACZENIA, PAP